Anasayfa / Genel / Yakalama Nedir ? Yakalama Emri Nedir ?

Yakalama Nedir ? Yakalama Emri Nedir ?

YAKALAMA

Suç şüphesi altında olan şüphilinin özgürlüklerinin Mahkeme kararı olmaksınız geçici olarak  kısıtlanması işlemine yakalama denir.  Yakalamanın olabilmesi için basit şüphenin varlığı olması gerekmektedir.

Yakalama: Kamu güvenliğine, kamu düzenine veya kişinin vücut veya hayatına yönelik var olan bir tehlikenin giderilmesi için denetim altına alınması gereken veya suç işlediği yönünde hakkında kuvvetli iz, eser, emare ve delil bulunan kişinin gözaltına veya muhafaza altına alma işlemlerinden önce özgürlüğünün geçici olarak ve fiilen kısıtlanarak denetim altına alınmasına denir. (Yakalama, Gözaltına Alma ve İfade Alma Yönetmeliği)

KİMLER YAKALAMA YAPABİLİR

Kural olarak  yakalama yetkisi kolluk görevlilerine aittir, ancak bazı durumların söz konnusu olması halinde herkes yakalama yapabilir (5271 Sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu 90/1), yani Kolluk görevlisi olun veya olmayın, kamu görevlisi olun veya olmayın herkes yakalama yapabilir.  Herkesin yakalama yapabilmesi için kişiye suçu işlerken rastlanması gerekmektedir. Diğer bir durum ise  suçüstü bir fiilden dolayı izlenen kişinin kaçması olasılğıının bulunması veya hemen kimliğinin belirleme olanağının bulunmaması  gerekmektedir.

YAKALAMA ÇEŞİTLERİ

Yakalama müzekkereye  “yakalama emrine” dayalı olup olmadığına göre ikiye ayrılabilir.  Yakalama Emrine dayalı işlemlerde   Genellikle  Mahkemeye veya savcılığının davetlerine uymayan şahısların dinlenilmesi için kullanılmaktadır.   Yakalama Emri olmaksızın yakalama ise genellikle ivedilek gerektiren işlemlerde kullanılmaktadır. Bu konu aşağıda daha ayrıntılı incelenmiştir. Diğer bir sınıflandırma ise yakalama’yı gerçekleştiren kişi veya kişiler açısından yapılan ayrımdır. 5271 Sayılı Ceza Mahakemesi Kanunun 90 maddesine göre yakalamayı, Herkes tarafından yapılan geçici yakalama, kolluk tarafından yapılan Yakalama ve C.Savcısı  veya Hakim kararıyla yakalama olmak üzere 3’e ayırabiliriz.

1-Herkes tarafından yapılan Yakalama (Gecici Yakalama)

Kişiye suç işlerken rastalanılması veya failin kaçma olasılığının olması veya  kimliğini belirleme olanağı bulunulmaması durumunda herkes tarafından geçici yakalama yapılabilir. 5271 Sayılı  Ceza Muhakemesi Kanunu 90/1

2-Kolluk  Tarafından Yapılan Yakalama

Tutuklama kararı veya yakalama emri düzenlenmesini gerektiren hallerin bulunması, gecikmesinde sakınca bulunan hâllerde veya  Cumhuriyet savcısına veya âmirlerine derhâl başvurma olanağı bulunmadığı durumlarda  kolluk tarafından yapılan yakalamadır. 5271 Sayılı  Ceza Muhakemesi Kanunu 90/2

3-Hakim veya C.Savcısının Kararına Bağlı yakalama

Yukarıda ı (1) ve (2) maddelerinde  yazılı Herkes tarafından yapılan yakalama ile kolluk tarafından yapılan yapılan yakalamalarda yakalama emri söz konusu değildir. Ancak aşağıda yazıllı şartların gerçekleşmesi halinde hakim ve savcılar şahıs hakkında yakalama emri çıkartılar. Aşağıda yakalama emirleri Mahkeme ve Savcılık olarak ayrılmıştır.

  • a) Savcı tarafından Verilen Yakalama Emri
      • Tutuklama isteminin reddi kararına itiraz halinde, itiraz mercii tarafından da yakalama emri düzenlenebilir. CMK 98/1
      •  Yakalanmış iken kolluk görevlisinin elinden kaçan şüpheli veya sanık ya da tutukevi veya ceza infaz kurumundan kaçan tutuklu veya hükümlü hakkında Cumhuriyet savcıları ve kolluk kuvvetleri de yakalama emri düzenleyebilirler. CMK98/2
      • Hükümlü, hapis cezası veya güvenlik tedbirinin infazı için gönderilen çağrı kâğıdının tebliği üzerine on gün içinde gelmez, kaçar ya da kaçacağına dair şüphe uyandırırsa, Cumhuriyet savcısı yakalama emri çıkarır. 5275  SK 19/1
      • Kasten işlenen suçlarda üç yıl, taksirle işlenen suçlarda ise beş yıldan fazla hapis cezasının infazı için doğrudan yakalama emri çıkarılır. 5275 SK 19/2
.
Tutuklamaya Yönelik
.
İfade Almaya Yönelik

Yantarafta Savcılık tarafından şahsın yakalanması için Mahkemeden talep yazısı örnekleri verilmiştir. Örnekler tamaman kurgusaldır. Savcılık bu müzekkereler ile şahısların yakalanması için Mahkemeden Yakalama emri düzenlenmesini ister. Mahkemece uygun görülmesi taktirde Mahkeme tarafından şahıs hakkında yakalama emri  düzenlenir. Şahıs yakalandığında  eğer savcılık şahsın ifadesinin alınmasına yönelik talebi var  ise şahsın ifadesi alındıktan sonra şahıs derhal serbest bırakılır. Ancak tutuklama talebinde aynı durum söz konusu değildir. Mahkemece uygun görmesi halinde şahsın tutuklanmasına karar verilebilir.  Yan taraftaki örnekleri PDF formatında incelemek için lütfen butonları tıklayınız.

Yakalamaya Yönelik İfade Almaya Yönelik

  • b) Mahkeme Tarafından Verilen Yakalama Emri
      • Soruşturma evresinde çağrı üzerine gelmeyen veya çağrı yapılamayan şüpheli hakkında, Cumhuriyet savcısının istemi üzerine sulh ceza hâkimi tarafındann CMK 98/1
      • Kovuşturma evresinde kaçak sanık hakkında yakalama emri re’sen veya Cumhuriyet savcısının istemi üzerine hâkim veya mahkeme tarafından düzenlenir. CMK 98/3
      • Mahkeme, sanığın hazır bulunmasına ve zorla getirme kararı veya yakalama emriyle getirilmesine her zaman karar verebilir. CMK99
l
Yakalama Emri Üst Yazı Örneği
l
Yakalama Emri

Yandaki örneklerde kurgusal olarak seçilen Ankara Asliye Ceza  Mahkeme tarafından tüm aramalara rağmen bulunamayan  sanık hakkında çıkartılan Yakalama Emri ve Yakalama Emri Üst Yazısı (5271 Sayılı Kanun 98 Maddeye göre)  ifade alınıp tekrar serbest bırakılmasına yönelik yakalama emri ve yakalama emri üst yazısı verilmiştir. Örnekleri PDF formatında incelemek için lütfen butonları tıklayınız

Üst Yazı Örneği Yakalama Emri

YAKALANAN HAKKINDA DÜZENLENEN TUTANAK

Yakalama işlemi bir tutanağa bağlanır. Bu tutanağa yakalananın, hangi suç nedeniyle, hangi koşullarda, hangi yer ve zamanda yakalandığı, yakalamayı kimlerin yaptığı, hangi kolluk mensubunca tespit edildiği, haklarının tam olarak anlatıldığı açıkça yazılır.

YAKALANAN KİŞİYE KELEPÇE TAKILABİLİR Mİ ?

Yakalananarak bir yerden diğer bir yere nakledilen kişilere, kaçacaklarına ya da kendisi veya başkalarının hayat ve beden bütünlükleri bakımından tehlike arz ettiğine ilişkin belirtilerin varlığı hâllerinde kelepçe takılabilir.

YAKALANAN KİŞİ EN GEÇ NE KADAR SÜRE İÇİNDE HAKİM KARŞISINA ÇIKARTILIR ?

  • Hâkim veya mahkeme tarafından verilen yakalama emri üzerine soruşturma veya kovuşturma evresinde yakalanan kişi, en geç yirmi dört saat içinde yetkili hâkim veya mahkeme önüne çıkarılır.
  • Yakalanan kişi, en geç yirmi dört saat içinde yetkili hâkim veya mahkeme önüne çıkarılamıyorsa, aynı süre içinde yakalandığı yer adliyesinde, mevcut değil ise en yakın adliyede kurulu sesli ve görüntülü iletişim sisteminin kullanılması suretiyle yetkili hâkim veya mahkeme tarafından bu kişinin sorgusu yapılır veya ifadesi alınır. cmk 94
  • Şüphelinin yakalandığı Cumhuriyet Savcısının talimatıyla bir yakalananın belirlediği bir kişiye veya yakınına bilgi verilir. Ayrıca yakalanan kişi yabancı uyruklu ise kendi rızası dahilinde , durumu, vatandaşı olduğu devletin konsolosluğuna bildirilir.

YAKINLARINA HABER VERİLME

Yakalanan kişinin;

  •  Kendisi ile birlikte bir kişi varsa bu kişi vasıtasıyla,
  • Suçun işlendiği veya yakalandığı yerde ikâmet ediyorsa ve haber vereceği yakınının telefon numarasını biliyorsa ya da kolluk vasıtasıyla sair suretle tespit edilebiliyorsa, telefon ile,
  • Haber vereceği yakınının telefon numarasını bilmiyorsa ilgili yer kolluğu vasıtasıyla,
  • Konutu suç yeri dışında ise telefonla veya kişinin adresinin bulunduğu yerle ilişki kurulmak suretiyle,

yakalandığı Cumhuriyet savcısının emriyle gecikmeksizin bir yakınına veya belirlediği bir kişiye haber verilir.

Yakalanan kişi yabancı ise, yazılı olarak karşı çıkmaması hâlinde, durumu vatandaşı olduğu ülkenin büyükelçiliği veya konsolosluğuna haber verilir.

Muhafaza altına alınmak amacıyla kişinin yakalandığı, istediği kanunî yakınlarına derhâl bildirilir (Yakalama, Gözaltına Alma ve İfade Alma Yönetmeliği 9 Mad.)

Mutlaka Okumalısın

AVUKAT STAJI

Avukatlık stajını yapmak isteyen aday avukat, Baroya dilekçe ile başvurmak zorundadır.  Stajyer avukatın dilekçesinde  belgelerin …

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir