Anasayfa / Genel / İhtiyari Müdafi, Zorunlu Müdafi ve Zorunlu Vekil Kimdir, Nasıl Görevlendirilirler ?

İhtiyari Müdafi, Zorunlu Müdafi ve Zorunlu Vekil Kimdir, Nasıl Görevlendirilirler ?

 

Bu konuya girmeden önce avukatın tanımını kısaca yapmanın sağlıklı olacağını düşünüyoruz; Üniversitelerin Hukuk Fakültelerinden mezun olmuş, usulüne uygun stajını tamamladıktan sonra yapılan avukatlık sınavında başarılı olmuş,  Yargı önünde kişilerin ve kurumların haklarını savunmayı meslek edinmiş kişilere avukat denir. Avukatlar Baroya kayıtlı olarak serbest olarak çalışabildikleri gibi baro kaydı olmaksının bir kurumun avukatı olarakta çalışabilirler.

Müdafiilik avukatların Ceza Muhakemesinde  kazandıkları bir sıfattır. Yani avukat soruşturma veya kovuşturma aşamasında şüpheli veya sanığın savunması yapar ise müdafii sıfatı kazanır ve kendisine kovuşturma veya soruşturma aşamalarında sanık müdafii veya şüpheli müdafii olarak nitelendirilir. Ancak avukatlar yine aynı Ceza Yargılamasında müşteki, suçtan zarar gören, malen sorumlu kişileri savunmaları halinde vekil sıfatını alırlar

TERCİH HAKKINA GÖRE MÜDAFİİ ÇEŞİTLERİ NELERDİR ?

1-İhtiyari müdafi:

Savunmanın müdafi aracılığıyla yapılılıp yapılmayacağı hususunda tercih hakkının şüpheliye veya sanığa barıkıldığı hallerde görev yapan müdafiye, ihtiyari müdafi denir. Örnek:Sanığın kendine baroya kayıtlı bir avukat tutarak savunması

2-Zorunlu müdafi:

Şüpheli veya sanığa Müdafiin görevlendirilmesi hususunda şüpheli veya sanığın iradesinin önem taşımadığı durumlarda görev yapan müdafiye zorunlu müdafi denir.  5271 Sayılı Ceza Muhakemesi kanunu gereğince zorunlu müdafii tayini gerktiren aşağıda sıralanmış hallerden biri veya birkaçının söz konusu olması halinde  zorunlu müdafi tayininde sanığın veya şüphelinin isteği veya iradesine aranmaz

      • Şüpheli veya sanıktan kendisine bir müdafi seçmesi istenir. Şüpheli veya sanık, müdafi seçebilecek durumda olmadığını beyan ederse, istemi halinde bir müdafi görevlendirilir.(5271 Sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu 150/1).
      • Şüpheli veya Sanık 18 yaşından küçük ise (5271 Sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu 150/2)
      • Şüpheli veya Sanık akıl hastası ise (5271 Sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu 150/2).
      • Şüpheli  veya Sanık Sağır ve Dilsiz ise (5271 Sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu 150/2)
      • Şüpheli kendisini savunamayacak derecede malul ise (5271 Sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu 150/2)
      • Şüpheli veya Sanık alt sınırı beş yıldan fazla hapis cezasını gerektiren bir suçla suçlanıyorsa (5271 Sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu 150/3).
      • Tutuklama istenildiğinde, kendisinin seçeceği veya baro tarafından görevlendirilen bir müdafii tarafından (5271 Sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu 101/3)
      • Davranışları nedeniyle hazır bulunmaksızın duruşmanın düzenli olarak yürütülmesini tehlikeye sokacağı anlaşıldığında sanık, duruşma salonundan çıkartılır. Sanığın müdafii yoksa, mahkeme barodan bir müdafiin görevlendirilmesini ister (5271 Sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu 204/1)
      • Gaip hakkında mahkeme delillerin ele geçirilmesi veya korunması amacıyla gerekli işlemleri yaparken bu işlemlerde şüphelinin veya sanığın müdafiin hazır bulunması hakkı vardır. Gerektiğinde mahkemece barodan bir müdafiin görevlendirilmesi istenir (5271 Sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu 244/3)
      • Kaçak sanık hakkında kovuşturma yapılabilir. Duruşma yapılan hallerde kaçak sanığın müdafii yoksa, mahkeme barodan bir avukat görevlendirilmesini ister  (5271 Sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu 247/3,4)
      • Şüphelinin  gözaltı sonrası Sulh Ceza Hakimliği sorgusu esnasında (5271 Sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu  91/6 )
      • Şüpheli veya sanığın tutuklama süresinin uzatılması istenildiğinde (5271 Sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu 102/3 )
      • Şüpheli veya Sanık gözlem altına alınacak ise (5271 Sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu 74/2)

“Gözlem Altına Alınma: Fiili işlediği yolunda kuvvetli şüpheler bulunan şüpheli veya sanığın akıl hastası olup olmadığını, akıl hastası ise ne zamandan beri hasta olduğunu ve bunun, kişinin davranışları üzerindeki etkilerini saptamak için; uzman hekimin önerisi üzerine, Cumhuriyet savcısının ve müdafiin dinlenmesinden sonra resmî bir sağlık kurumunda gözlem altına alınmasına, soruşturma evresinde sulh ceza hâkimi, kovuşturma evresinde mahkeme tarafından karar verilebilir.”

Zorunlu Vekillik
Peki sanık ve şüpheliye kanun gereğince zorunlu müdafi müesesesi olmasına rağmen şüphelinin karşısında bulunan şikayetçi veya mağdurun böyle bir hakkı yok mu ? Daha önce de belirttiğimiz gibi Ceza Muhakemesinde sanık veya şüphelinin savunmasını yapan avukata müdafii dendiğinden bahsetmiştik.  Şüpheli ve sanığın karşısında suçtan zarar gören, mağdur olanların bazı durumlarda kendi rızaları aranmaksızın bir vekil tayin edilir.
Not:Sanığa ve şüpheliye zorunlu tayin edilen avukata müdafii, müşteki, suçtan zarar gören zorunlu olarak tayin edilen avukata vekil denir?
C.M.K.  Uyarınca  Zorunlu Vekillik Durumları Hangileridir ?
  • Mağdur 18 yaşını doldurmamış ise (5271 Sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu 234/5)
  • Mağdur sağır veya dilsiz ise (5271 Sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu  234/5)
  • Mağdur meramını ifade edemeyecek derecede malül ise (5271 Sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu  234/5)
  • Mağdur altsınırı 5 yıldan fazla hapis cezası gerektiren bir suçun mağduru olmuş veya cinsel saldırı suçuna maruz kalmış ise istemi halinde baro tarafından vekil görevlendirilmesi de zorunludur.

Mutlaka Okumalısın

Medeni Hukuk

Medeni hukuk, kişilerin birbiriyle ya da belirli ölçülerde kişilerle devletin doğrudan veya dolaylı özel ilişkilerinin …

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir